Endodonti

(Kanal Tedavisi)

KANAL TEDAVİSİ NEDİR?

Kök kanalının içinde yer alan, dişi besleyen damar ve sinir dokuları pulpa adını alır. Pulpa dokusu çürük,  derin dolgular, kırık restorasyonlar, diş travması, çatlak gibi nedenlerle hasar gördüğünde ya da enfekte olduğunda dişte ağrı ve iltihap gelişir.

Kanal tedavisi, enfekte olan kök kanalındaki bakterileri elimine ederek diş  enfeksiyonunun ilerlemesini önlemeyi ve doğal dişin kurtarılmasını hedefler.  Bu amaçla kök kanalının içindeki enfekte olan pulpa dokusu dikkatlice temizlenir, kök kanalı dezenfekte edilir ve sızdırmaz bir şekilde doldurularak tedavi tamamlanır.

ENDODONTİ NEDİR ?

Diş hekimliğinde de doktorluğun diğer alanlarında olduğu gibi kendi alanında özelleşen branşlar bulunmaktadır . Endodonti, diş hekimliğinde kök kanal tedavisi başta olmak üzere diş pulpasını ilgilendiren tüm tedavileri yapan bilim dalıdır.

KANAL TEDAVİSİ KİM TARAFINDAN UYGULANIR ?

Endodontistler, diş hekimliği eğitiminden sonra 3 veya 4 yıllık ilave bir eğitim ile kanal tedavisi alanında uzmanlaşırlar. Diş ağrısının tespit edilmesi ve tedavisi, doğal dişin kurtarılması gibi konular endodontistlerin temel uygulamalarıdır.  Kanal tedavisi ve diş pulpasını ilgilendiren tüm tedaviler endodontistler tarafından yapılır.

KANAL TEDAVİSİNİN BAŞARI ORANI NEDİR?

Hassas tekniklerle yapılması gereken detaylı bir işlem olan kanal tedavisi, uygun şartlar altında yapıldığında yüksek başarı oranlarına sahiptir. Kanal tedavisinin başarısını  etkileyen temel unsurlar:

  • Kök kanal anatomisi
  • Kanalın uygun şekilde temizlenmesi ve şekillendirilmesi
  • Dişte oluşan madde kaybı
  • Dişin travma görüp görmemesi
  • Kanal tedavisinden sonra yapılan restorasyonlardır.

KANAL TEDAVİSİ NEDEN YAPILIR?

Günümüz bilgileri ışığında, yetişkin hastalarda kök kanalı içindeki pulpa dokusu kendini yenileyebilen bir doku değildir ve hasarlanması durumunda dikkatlice uzaklaştırılması gerekir.

Pulpa dokusunun hasarlanmasına neden olan durumlar şunlardır:

  • Derin çürük
  • Derin dolgular
  • Hasarlı restorasyonlar
  • Kırık/çatlak dişler
  • Düşme/çarpma gibi diş travmaları

Diş pulpası hasar gördüğünde kanal tedavisi yapılmazsa, diş enfeksiyonu ilerleyerek apseye ve sonrasında dişin kaybedilmesine neden olabilir.

KANAL TEDAVİSİ BAŞARISIZ OLURSA NE YAPILMALIDIR?

Başarısız olan bir kanal tedavisinde öncelik tedavinin tekrarlanmasıdır. Buna “kanal tedavisi yenileme (retreatment)” adı verilir.  Kanal tedavisi yenilme işleminin başarı oranı ilk defa uygulanan bir kanal tedavisi kadar yüksek olmamakla birlikte, doğal dişin korunması için öncelik bu işlemindir. Anatomik koşullar uygunsa bazı inatçı enfeksiyonlarda kök ucu rezeksiyonu 8Apikal rezeksiyon) adı verilen minör cerrahi işlem uygulanabilir.

Eğer kanal tedavisi , sonrasında kanal tedavisi yenileme ve kök ucu rezeksiyonu işlemlerine rağmen doğal dişin kurtarılması mümkün değilse diş çekilerek implant ya da köprü uygulamaları düşünülebilir.

DOĞAL  DİŞİ NEDEN KORUMALIYIZ ?

Doğal bir dişin kaybedilmesi diğer dişlerin kaymasına neden olabilir, düzgün çiğneme yeteneğini ve estetik görünümü etkileyebilir.  Kanal tedavisi gören dişler pulpa dokusunu kaybetseler de doğal lif ve ligamentlerle çene kemiğinize bağlı kalırlar ve fonksiyonlarını devam ettirirler.

KANAL TEDAVİSİ NASIL UYGULANIR?

Öncelikle tedavi ihtiyacı bulunan dişinize anestezi uygulanır. Ardından enfekte pulpa dokusu uzaklaştırılır ve kök kanalı dezenfekte edilerek doldurulur. Tedavi esnasında dijital filmlerle kök kanalı kontrol edilir ve hata riski en aza indirilir. Günümüzdeki modern teknikler sayesinde, kanal tedavisi ağrısız ve konforlu bir şekilde tamamlanır.

KANAL TEDAVİSİ KAÇ SEANS SÜRER?

Dişteki iltihabın derecesine bağlı olarak kanal tedavisi bir veya birden fazla seansta tamamlanabilir. Çoklu seans gerektiren tedavilerde dişiniz geçici dolgu ile kapatılarak sızdırmazlık ve konfor sağlanır.

KANAL TEDAVİSİ ESNASINDA RADYOGRAF ALINMASI GEREKLİ MİDİR?

Bu sorunun cevabı kesinlikle ‘evet’tir. Kök kanalı gözle göremeyeceğimiz derin bir dokudur ve sadece radyografik olarak kontrol edilebilir. Kanal tedavisi esnasında dişinizin kök kanal uzunluğu elektronik aletlerle ölçülse de; kök kanalının anatomisi, kanal dolgusunun uygunluğu ve sızdırmazlığının kontrolü için radyografi gereklidir.

Günümüzde kullanılan diş filmlerinin radyasyon dozu oldukça düşüktür ve koruyucu ekipmanla birlikte kullanıldığında sağlığınıza hiçbir zarar vermez.

Karmaşık anatomiye sahip, ileri derecede enfeksiyon, periapikal lezyon ve kistik oluşumlar bulunan dişlerden 3 boyutlu diş filmleri (dental tomografi) alınması gerekebilir.

KANAL TEDAVİSİ AĞRILI BİR İŞLEM MİDİR?

Modern anestezi teknikleri sayesinde kanal tedavisi sırasında ağrı duyulmaz. Kanal tedavisine ihtiyaç duyulması durumunda tedaviyi ertelemek, iltihabın ilerlemesine yol açarak ağrınızı artırabilir.

KANAL TEDAVİSİ İHTİYACI OLDUĞU NASIL ANLAŞILIR?

Kanal tedavisinin en çok uygulanma nedeni diş ağrısıdır. Dişinizde

  • ağrı,
  • hassasiyet,
  • üzerine basamama,
  • şişlik,
  • kırık ve çatlak
  • ileri derecede periodontal harabiyet (dişin destek dokularında harabiyet)

gibi rahatsızlıklarınız varsa mutlaka bir endodontist tarafından muayene edilmelisiniz.

Bu rahatsızlıkların dışında, kronik ilerleyen ve şikayet vermeyen diş enfeksiyonları da olabilir. Yılda iki kez rutin diş hekimi muayenesi ile size şikayet vermeyen ama altta yatan diş hastalıkları tespit edilebilir.

KANAL  TEDAVİSİ SONRASI NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Kanal tedavisi gören dişlerde birkaç gün dişin üzerine rahat bastıramama, ağrı gibi durumlar olması normaldir. Hekiminizin önerdiği şekilde ağrı kesici ve antienflamatuar ilaçlar kullanmanız şikayetinizi azaltacaktır.

İşlemden hemen sonra anestezi etkisi altındayken yumuşak dokuları korumak için önerilen süre boyunca yemek yememelisiniz.

Şiddetli ağrı ve şişlik olması durumunda ise doktorunuzla iletişime geçmelisiniz.